….κάθε θέσμιση, εἶναι ἀδράνεια ποὺ τὴν ὑπο-τείνει ἕνας μύθος:
ἂν τὴν ἀφήσουμε ἐλεύθερη, ἐξακολουθεῖ νὰ κινεῖται πρὸς τὴν ἴδια κατεύθυνση μὲ τὴν ἴδια ταχύτητα· ἡ ἀμφισβήτηση τῆς ἀξίας, τῶν μεθόδων, τοῦ προσανατολισμοῦ, τῶν ἀποτελεσμάτων της, ἰσοδυναμεῖ μὲ εἰκονοκλασία.
Αὐτὸ τὸ ἀνήκειν στὸ σύστημα τῆς σύγχρονης κοινωνικῆς ὀργάνωσης μεταγράφεται σὲ μιὰ διαίρεση … ποὺ φτάνει στὸν παραλογισμό· ὅπως καὶ στὸ σύγχρονο ἐργοστάσιο, τὸ ἀποτέλεσμα τῆς παραπάνω διαίρεσης εἶναι ὅτι τὸ συνολικὸ νόημα τῶν διεργασιῶν δὲν τὸ κατέχει πιὰ κανένας, οὔτε οἱ διευθύνοντες. Ἐδῶ, ὅπως καὶ σ’ ὅλα τὰ ἄλλα πεδία, αὐτὸ ἐκφράζεται μὲ τὸ ἀκόλουθο τυπικὸ φαινόμενο τῶν νεωτερικῶν κοινωνιῶν:
τὴν κατασκευὴ τῆς καθυστέρησης σὲ κλίμακα ἀκόμα μεγαλύτερη ἀπὸ τὴν κλίμακα τῆς ‘προόδου’, ἀποτέλεσμα τῆς συνύπαρξης ἑνὸς γοργοῦ ρυθμοῦ μεταβολῆς καὶ μιᾶς πεισματικῆς ἀντίστασης στὸν θεσμικὸ μετασχηματισμό: δὲν χρειάζεται μᾶλλον νὰ ὑπενθυμίσουμε ἐδῶ τὴ συμβολὴ τοῦ παράγοντα αὐτοῦ στὴν κρίση τῆς σύγχρονης ἐκπαίδευσης.
… σὲ ἕνα ἐγχείρημα στὸ ὁποῖο ἐμπλέκονται ἀξιόλογα κεφάλαια καὶ πολυάριθμο προσωπικό, ἐμφανίζεται ἕνα πρόβλημα διαχείρισης σὲ μεγάλη κλίμακα, ποὺ ἐπιλύεται ὅπως στὴ σύγχρονη ἐπιχείρηση καὶ στὸ σύγχρονο κράτος, δηλαδὴ μὲ μιὰ γραφειοκρατικὴ ὀργάνωση ποὺ ἐνσωματώνει μιὰ βαθιὰ ἀνορθολογικότητα καὶ ἐξαντλεῖται στὸ νὰ ἐπιλύει μὲ ἕνα χέρι τὰ προβλήματα ποὺ δημιουργεῖ μὲ ἑκατὸ ἄλλα…
…κάθε μέθοδος ἐξαντλεῖ ἀργὰ ἢ γρήγορα τὸ πεδίο στὸ ὁποῖο εἶναι γόνιμη… τὸ τελικὸ ἀποτέλεσμα κινδυνεύει νὰ εἶναι ἡ ἀνάσχεση τῆς ἴδιας τῆς ἐπιστημονικῆς προόδου ποὺ ὁρισμένοι καμαρώνουν ὅτι εὐνοοῦν…
…τὰ ἔκδηλα συμπτώματα τοῦ μετασχηματισμοῦ τοῦ homo sapiens σὲ homo computans, τοῦ ζώου λόγον ἔχοντος σὲ ζῶον λογιστικόν.
…Πῶς νὰ ἀποροῦμε μὲ τὴν σχεδὸν ἀνυπέρβλητη δυσκολία ποὺ συναντοῦμε στὴν προσπάθεια νὰ κάνουμε τοὺς ἀνθρώπους νὰ συνειδητοποιήσουν τὰ ζητήματα ποὺ ὑπερβαίνουν τὸ πλαίσιο αὐτὸ καὶ δυνητικὰ τὸ καταστρέφουν;
Πῶς νὰ ἀποροῦμε καὶ γιὰ τὸ γεγονὸς ὅτι τόσοι καὶ τόσοι νέοι, ποὺ ἀρνοῦνται νὰ μετατραποῦν σὲ λογιστικὰ ζῶα ἀλλὰ τὶς περισσότερες φορές, ἐξαιτίας ἀκριβῶς τοῦ συστήματος ποὺ τοὺς ‘διαπαιδαγώγησε’, δὲν ἔχουν τὴ δυνατότητα νὰ καταδείξουν τὴ θεωρητικὴ ἀσυναρτησία τοῦ συστήματος αὐτοῦ, δίνουν τόσο συχνὰ στὴν ἐξέγερσή τους ἀνορθολογικὲς μορφές;
Αναπροσαρμογή από το Ἔγκλειστοι τοῦ ἐπιστημονικοῦ σπηλαίου…
του Κορνήλιου Καστοριάδη
ΜΗΝ ΞΕΧΝΑΤΕ ΟΤΙ Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΕΙΝΑΙ ΚΡΥΜΜΕΝΗ ΕΔΩ!
