RSS

Η Ελλάδα των 5 διαστάσεων

22 Οκτ.

Hofstede Greece  Ο Gerard Hendrik (Geert) Hofstede (1928) με PhD στην κοινωνική ψυχολογία πασίγνωστος για τις διαπολιτισμικές μελέτες του για οργανισμούς και επιχειρήσεις, μεταξύ 1983 και 1991 κατέληξε σε πέντε παράγοντες με βάση τους οποίους ταξινομούνται οι πολιτισμοί.

Τα διευθυντικά στελέχη των μεγαλύτερων διεθνών επιχειρήσεων έχουν υιοθετήσει το μοντέλο του, ειδικά μετά το 1991 και τη δημοσίευση του, “Cultures and Organizations: Software of the Mind.”  Τα βιβλία του Hofstede έχουν εμφανιστεί σε 23 γλώσσες. Στα ευρετήρια αναφορών του διαδικτύου σε περισσότερα από 9.000 άρθρα έγκριτων περιοδικών αναφέρονται μία ή περισσότερες από τις δημοσιεύσεις του. Αυτό τον καθιστά σήμερα τον πιο συχνά αναφερόμενο Ευρωπαίο κοινωνικό επιστήμονα.*

Οι 5 παράγοντες που προαναφέραμε, στο μοντέλο του Hofstede εξελίχθηκαν ως οι πέντε διαστάσεις μιας εθνικής κουλτούρας, και είναι : η Απόσταση από την Εξουσία (PDI), ο Ατομικισμός (IDV), η Αρρενωπότητα/Θηλυκότητα (MAS), η Αποφυγή της Αβεβαιότητας (UAI) και ο Μακροπρόθεσμος Προσανατολισμός (LTO). Οι διαστάσεις αυτές αντιπροσωπεύουν διαφορές σε επίπεδο κουλτούρας, δηλαδή διαφορές αξιών ανάμεσα στους πολιτισμούς που επιδρούν στη συμπεριφορά των μελών τους.

Σας παραθέτουμε μεταφρασμένα από τον ιστότοπο του Hofstede τα αποτελέσματα για την Ελλάδα, σύμφωνα με το μοντέλο αυτό:

               Τι γίνεται με την Ελλάδα;

Αν διερευνήσουμε τον ελληνικό πολιτισμό μέσα από το φακό του μοντέλου των 5 διαστάσεων (5-D), μπορούμε να έχουμε μια καλή επισκόπηση εκείνων που εκ βαθέων ωθούν (καθοδηγούν) τον ελληνικό πολιτισμό σε σχέση με άλλους πολιτισμούς στον κόσμο.

Απόσταση εξουσίας
Η διάσταση αυτή, πραγματεύεται το γεγονός ότι όλα τα άτομα στις κοινωνίες δεν είναι ίσα – και δείχνει τη στάση της κουλτούρας προς αυτές τις μεταξύ μας ανισότητες.
Ως απόσταση εξουσίας ορίζεται ο βαθμός που τα λιγότερο ισχυρά μέλη θεσμικών και οργανικών συνόλων ανέχονται και αποδέχονται ότι η δύναμη κατανέμεται άνισα μέσα σε μια χώρα.
Με σκορ 60 η Ελλάδα ανήκει στην υψηλότερη πλευρά του δείκτη PDI – δηλαδή μια κοινωνία που πιστεύει ότι η ιεραρχία πρέπει να τηρείται και οι ανισότητες μεταξύ των ανθρώπων είναι αποδεκτές. Η διαφορετική κατανομή της δύναμης δικαιολογεί το γεγονός ότι οι κάτοχοι της εξουσίας έχουν περισσότερα οφέλη από ότι οι λιγότερο ισχυροί στην κοινωνία. Στην Ελλάδα είναι σημαντικό να δείχνεις σεβασμό προς τους ηλικιωμένους (και τα παιδιά φροντίζουν τους ηλικιωμένους γονείς τους). Στις εταιρείες υπάρχει ένα αφεντικό που αναλαμβάνει πλήρως την ευθύνη. Κάποιος δεν πρέπει να ξεχνά ποτέ ότι στο μυαλό του Έλληνα όλοι οι άλλοι πολιτισμοί του δυτικού κόσμου έχουν κληρονομήσει κάτι από τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό.
Τα σύμβολα κύρους είναι πολύ σημαντικά ώστε να καταδεικνύεται η κοινωνική θέση και να «κοινωνείται» ο ανάλογος σεβασμός. 

Ατομικισμός
Το ουσιαστικό θέμα που απορρέει από αυτή τη διάσταση είναι ο βαθμός αλληλεξάρτησης που διατηρούν μεταξύ τους τα μέλη μιας κοινωνίας. Έχει να κάνει με το αν η εικόνα του εαυτού των ανθρώπων ορίζεται από την άποψη του «εγώ» ή του «εμείς».
Στις ατομικιστικές κοινωνίες οι άνθρωποι υποτίθεται ότι πρέπει να φροντίσουν τον εαυτό τους και την άμεση οικογένειά τους και μόνο. Στις Κολεκτιβιστικές (συλλογικές) κοινωνίες οι άνθρωποι ανήκουν «σε ομάδες», που τους φροντίζουν με αντάλλαγμα την αφοσίωση.
– Με ένα σκορ 35 η Ελλάδα είναι ένας κολεκτιβιστικός πολιτισμός, με το «εμείς» καθορισμένο, πράγμα που σημαίνει ότι σε αυτή τη χώρα οι άνθρωποι από τη γέννηση και μετά έχουν ενσωματωθεί στην ισχυρή, συνεκτική εσω-ομάδα (κυρίως εκπροσωπούμενη από την εκτεταμένη οικογένεια συμπεριλαμβανομένων των θείων, θείες, παππούδες, γιαγιάδες και τα ξαδέρφια), η οποία συνεχίζει την προστασία των μελών της, με αντάλλαγμα την αφοσίωση. Αυτό είναι μια σημαντική πτυχή στο εργασιακό περιβάλλον επίσης, όπου, για παράδειγμα, ένα παλαιότερο και ισχυρό μέλος της οικογένειας αναμένεται να «βοηθήσει» το νεώτερο ανιψιό να προσληφθεί για εκδούλευση στη δική του εταιρεία. Από μια ατομικιστική κουλτούρα αυτό θα μπορούσε να εκληφθεί ως νεποτισμός (= αρνητική οπτική), αλλά στις κολεκτιβιστικές κοινωνίες είναι μια φυσιολογική συμπεριφορά.
Στην επιχείρηση, είναι σημαντική η δημιουργία αξιόπιστων και μακροχρόνιων σχέσεων: μια συνάντηση ξεκινά συνήθως με γενικές συζητήσεις προκειμένου να γνωρίσουν ο ένας τον άλλον πριν από τη σύναψη μιας επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Ανδρισμός / Θηλυκότητα
Μια υψηλή βαθμολογία (αρσενικό) στη διάσταση αυτή δείχνει ότι η κοινωνία θα καθοδηγείται από τον ανταγωνισμό, τις επιτεύξεις και την επιτυχία, με την επιτυχία να καθορίζεται από το νικητή / τον καλύτερο στον τομέα – ένα σύστημα αξιών που ξεκινά από το σχολείο και συνεχίζεται καθ’ όλη την οργανωτική συμπεριφορά.
Μια χαμηλή βαθμολογία (θηλυκό) στη διάσταση αυτή σημαίνει ότι οι κυρίαρχες αξίες της κοινωνίας είναι το ενδιαφέρον για τον άλλο και η ποιότητα της ζωής. Μια θηλυκή κοινωνία είναι εκείνη όπου η ποιότητα ζωής είναι σημάδι επιτυχίας και το να ξεχωρίζεις από το πλήθος δεν είναι κάτι το αξιοθαύμαστο. Το θεμελιώδες ζήτημα εδώ είναι: τι είναι αυτό που παρακινεί τους ανθρώπους: το να θες να είσαι ο καλύτερος (αρσενικό) ή να σου αρέσει αυτό που κάνεις (θηλυκό).
– Με τους 57 βαθμούς η Ελλάδα είναι στο μέσο της κατάταξης Αρσενική κοινωνία – προσανατολισμένη στην επιτυχία και ωθούμενη. Οι άνδρες θεωρούν προσωπική τιμή το να φροντίζουν την οικογένειά τους.
Σε κολεκτιβιστικό και αρσενικό πολιτισμό η επιτυχία ενός μέλους μιας οικογένειας δίνει κοινωνική αξία στο σύνολο της εσω-ομάδας· σε μια συνάντηση μ’ ένα νέο πρόσωπο ο ξένος δεν θα πρέπει να εκπλαγεί όταν ο Έλληνας μιλά για τους σημαντικούς και επιτυχημένους ανθρώπους που γνωρίζει στην πόλη. Ο Αριστοτέλης Ωνάσης, ο Έλληνας μεγιστάνας, γνωστός σε όλο τον κόσμο, ήταν και εξακολουθεί να είναι ένα παράδειγμα επιτυχημένου Έλληνα του οποίου η θέση σύμβολo μιλά για τα εξαιρετικά επιτεύγματα σε μια αρσενική κοινωνία. 

Αποφυγή Αβεβαιότητας
Η διάσταση Αποφυγής Αβεβαιότητας έχει να κάνει με τον τρόπο που η κοινωνία ασχολείται με το γεγονός ότι το μέλλον δεν μπορεί ποτέ να είναι γνωστό: θα πρέπει να προσπαθήσουμε να ελέγξουμε το μέλλον ή να το αφήσουμε να προκύψει; Η ασάφεια αυτή κουβαλάει μαζί το άγχος και διαφορετικές κουλτούρες έχουν μάθει να διαχειρίζονται αυτό το άγχος με διαφορετικούς τρόπους. Ο βαθμός στον οποίο αισθάνονται τα μέλη ενός πολιτισμού να απειλούνται από διφορούμενες ή άγνωστης έκβασης καταστάσεις και έχουν δημιουργήσει πεποιθήσεις και θεσμούς στην προσπάθεια να τα αποφύγουν, αυτά αντικατοπτρίζονται στο δείκτη σκορ UAI.
– Με σκορ 112 η Ελλάδα έχει την υψηλότερη απ’ όλες τις χώρες βαθμολογία στην Αποφυγή της Αβεβαιότητας που σημαίνει ότι ως έθνος οι Έλληνες δεν είναι καθόλου άνετοι σε διφορούμενες καταστάσεις: το απρόβλεπτο είναι πάντα εκεί έτοιμο να «στήσει μια ενέδρα». Η «δαμόκλειος σπάθη», η επικείμενη πάνω από το κεφάλι όλων μας, μπορεί να εμφανίσει αυτό το άγχος και την ένταση στη ζωή. Στην Ελλάδα, όπως και σε όλες τις υψηλόβαθμες στην Αποφυγή Αβεβαιότητας κοινωνίες, η γραφειοκρατία, οι νόμοι και οι κανόνες είναι πολύ σημαντικοί για να κάνουν τον κόσμο ένα ασφαλέστερο μέρος για να ζεις μέσα. Οι Έλληνες χρειάζονται να έχουν καλές και χαλαρές στιγμές στην καθημερινή τους ζωή, κουβεντιάζοντας με τους συναδέλφους, απολαμβάνοντας μακρά γεύματα ή χορό με τους επισκέπτες και τους φίλους. Λόγω της υψηλής βαθμολογίας τους σε αυτή την διάσταση οι Έλληνες είναι πολύ παθιασμένοι και άνθρωποι της επίδειξης: τα συναισθήματα φαίνονται εύκολα στη γλώσσα του σώματος τους.
Ο ελληνικός μύθος για τη «γέννηση» του κόσμου μας λέει πολλά για την υψηλή Αποφυγή Αβεβαιότητας: στην αρχή ήταν το Χάος, αλλά στη συνέχεια ο Κρόνος (χρόνος) ήρθε για να οργανώσει τη ζωή και να την καταστήσει πιο εύκολα διαχειρίσημη.

Μακροπρόθεσμος προσανατολισμός
Η διάσταση του Μακροπρόθεσμου Προσανατολισμού είναι όρος στενά συνδεδεμένος με τις διδασκαλίες του Κομφούκιου και μπορεί να ερμηνευθεί πως ασχολείται με την αναζήτηση της αρετής από μια κοινωνία, το βαθμό που μια κοινωνία δείχνει μια προοπτική ρεαλιστικά προσανατολισμένη στο μέλλον παρά μια συμβατική ιστορική βραχυπρόθεσμη οπτική.
– Δεν υπάρχει βαθμολογία για την Ελλάδα σε αυτή τη διάσταση

*Την Τετάρτη, 16 Οκτωβρίου 2002, στην Αίθουσα Τελετών του Οικονομικού Πανεπιστήμιου Αθηνών (ΟΠΑ) ο διάσημος καθηγητής Συμπεριφοράς Οργανώσεων και Διαπολιτισμικής Επικοινωνίας κ. Geert Hofstede αναγορεύθηκε σε Επίτιμο Διδάκτωρα του Τμήματος Μάρκετινγκ και Επικοινωνίας.

Πηγές 1, 2, 3, 4,

Hofstede Greece-Germany-Holland Hofstede Greece-Belgium-Germany Hofstede Greece-Iran-USA

 

Advertisements
 
 

Ετικέτες: , , , , , , , , , , ,

2 responses to “Η Ελλάδα των 5 διαστάσεων

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: